ਅੱਪਡੇਟ 5 ਨਵੰਬਰ 2026 · 5 ਮਿੰਟ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੋ
ਰੱਟਾ ਲਾਏ ਬਿਨਾਂ Life in the UK ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਯਾਦ ਕਿਵੇਂ ਰੱਖੀਏ
ਕਿਤਾਬ ਮੁੜ ਮੁੜ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਭ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਹਫ਼ਤੇ ਬਾਅਦ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਖ਼ਿਸਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪਰਖਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ 61 ਫ਼ੀਸਦੀ ਯਾਦ ਰਿਹਾ, ਸਿਰਫ਼ ਪੜ੍ਹਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ 40। ਅਤੇ ਘਰ ਦੇ ਕਿਸੇ ਜੀਅ ਨਾਲ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਣ ਦਾ ਤਰੀਕਾ।
ਪਿਛਲੀ ਵਾਰ ਤੁਸੀਂ ਕਦੋਂ ਕਿਤਾਬ ਬੰਦ ਕਰ ਕੇ, ਬਿਨਾਂ ਝਾਤ ਮਾਰੇ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਵਿੱਚ ਕੀ ਲਿਖਿਆ ਸੀ? Life in the UK ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਖ਼ਿਆਲ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਇਹੀ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਤਾਬ ਕੁਝ ਵਾਰ ਪੜ੍ਹ ਲਵਾਂ। ਯਾਦਦਾਸ਼ਤ ਬਾਰੇ ਖੋਜ ਕੁਝ ਹੋਰ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਉਹ ਪ੍ਰਯੋਗ ਜੋ ਅੱਖਾਂ ਖੋਲ੍ਹਦਾ ਹੈ
2006 ਵਿੱਚ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨੀ Henry Roediger ਅਤੇ Jeffrey Karpicke ਨੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਛੋਟੇ ਪਾਠ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਦਿੱਤੇ। ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਨੇ ਪਾਠ ਮੁੜ ਮੁੜ ਪੜ੍ਹੇ। ਦੂਜੇ ਨੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਫਿਰ ਯਾਦ ਤੋਂ ਲਿਖਿਆ ਕਿ ਕੀ ਯਾਦ ਹੈ।
ਪੰਜ ਮਿੰਟ ਬਾਅਦ ਮੁੜ ਮੁੜ ਪੜ੍ਹਨ ਵਾਲੇ ਅੱਗੇ ਸਨ: 81 ਫ਼ੀਸਦੀ ਬਨਾਮ 75। ਪਰ ਇੱਕ ਹਫ਼ਤੇ ਬਾਅਦ ਤਸਵੀਰ ਉਲਟ ਗਈ: ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪਰਖਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ 61 ਫ਼ੀਸਦੀ ਯਾਦ ਸੀ, ਮੁੜ ਪੜ੍ਹਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ 40। ਹੋਰ ਦਿਲਚਸਪ ਗੱਲ ਇਹ ਕਿ ਮੁੜ ਪੜ੍ਹਨ ਵਾਲੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ’ਤੇ ਵੱਧ ਭਰੋਸਾ ਰੱਖਦੇ ਸਨ। ਪੜ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਪਾਠ ਜਾਣਿਆ-ਪਛਾਣਿਆ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ “ਮੈਨੂੰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ” ਵਰਗੀ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਇੱਕ ਸਾਵਧਾਨੀ: ਇਹ ਪ੍ਰਯੋਗ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਅਤੇ ਪਾਠਾਂ ’ਤੇ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਇਸ ਇਮਤਿਹਾਨ ’ਤੇ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਦਿਸ਼ਾ ਦੱਸਦਾ ਹੈ, ਨਤੀਜੇ ਦਾ ਪੱਕਾ ਭਰੋਸਾ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ।
ਦੋ ਤਰੀਕੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਬੂਤ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੰਨਦੇ ਹਨ
2013 ਵਿੱਚ Dunlosky ਤੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੇ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੇ 10 ਤਰੀਕਿਆਂ ਨੂੰ ਪਰਖਿਆ। ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਦਰਜਾ ਦੋ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ:
- ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੀ ਪਰਖ। ਕਿਤਾਬ ਬੰਦ ਕਰ ਕੇ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਦੇਣਾ।
- ਖਿੰਡਾ ਕੇ ਅਭਿਆਸ। ਇੱਕੋ ਬੈਠਕ ਵਿੱਚ ਸਭ ਕੁਝ ਕਰਨ ਦੀ ਥਾਂ ਕਈ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਕੇ ਮੁੜ ਮੁੜ ਆਉਣਾ।
ਮੁੜ ਪੜ੍ਹਨ, ਮਾਰਕਰ ਨਾਲ ਲਕੀਰਾਂ ਮਾਰਨ ਅਤੇ ਸਾਰ ਲਿਖਣ (summarization) ਨੂੰ ਨੀਵਾਂ ਦਰਜਾ ਮਿਲਿਆ। ਇਹ ਉਹੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਹਨ ਜੋ ਅਸੀਂ ਸਭ ਤੋਂ ਸੌਖੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਾਂ।
ਰੱਟੇ ਅਤੇ ਯਾਦ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਫ਼ਰਕ
ਰੱਟੇ ਵਾਲਾ ਸ਼ਬਦ ਉਸੇ ਸ਼ਕਲ ਵਿੱਚ ਯਾਦ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਿਆ ਸੀ। ਸਵਾਲ ਜ਼ਰਾ ਹੋਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੁੱਛਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਹੱਥੋਂ ਨਿਕਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਯਾਦ ਕਰ ਕੇ ਦੱਸਣ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਗੱਲ ਆਪਣੇ ਲਫ਼ਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਦੁਬਾਰਾ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹੋ, ਅਤੇ ਇਹੀ ਮਿਹਨਤ ਗੱਲ ਨੂੰ ਟਿਕਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਸੋ ਹਰ ਹਿੱਸੇ ਬਾਅਦ ਕਿਤਾਬ ਬੰਦ ਕਰੋ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੋਂ ਪੁੱਛੋ: ਇਹ ਹਿੱਸਾ ਕਿਸ ਬਾਰੇ ਸੀ, ਅਤੇ ਕਿਹੜੇ ਤਿੰਨ ਸ਼ਬਦ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਯਾਦ ਰੱਖਣੇ ਹਨ?
ਘਰ ਦੇ ਕਿਸੇ ਜੀਅ ਨਾਲ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਣਾ
ਇਹ ਤਰੀਕਾ ਉਸੇ ਆਪਣੀ-ਪਰਖ ਦਾ ਹੀ ਇੱਕ ਰੂਪ ਹੈ, ਬਸ ਇਸ ਵਿੱਚ ਪੁੱਛਣ ਵਾਲਾ ਕੋਈ ਹੋਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪਤੀ ਜਾਂ ਪਤਨੀ, ਬੱਚੇ, ਭੈਣ-ਭਰਾ ਜਾਂ ਮਾਪੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਆਪ ਟੈਸਟ ਨਾ ਵੀ ਦੇ ਰਹੇ ਹੋਣ। ਰਸੋਈ ਦੇ ਮੇਜ਼ ’ਤੇ ਦਸ ਮਿੰਟ ਕਾਫ਼ੀ ਹਨ।
- ਪੁੱਛਣ ਵਾਲੇ ਕੋਲ ਸਵਾਲ ਅਤੇ ਜਵਾਬ ਹੋਣ। ਕਿਤਾਬ ਤੋਂ ਜਾਂ ਐਪ ਤੋਂ। ਪੁੱਛਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਾ ਆਪ ਆਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ, ਸਿਰਫ਼ ਸਹੀ ਜਵਾਬ ਮਿਲਾਉਣਾ ਹੈ।
- ਸਵਾਲ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾਵੇ। ਇਮਤਿਹਾਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਹੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾਂ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਦੱਸ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਕਿਉਂ ਸੋਚਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਵਾਬ ਇਹੀ ਹੈ, ਫਿਰ ਵਿਕਲਪ ਦੱਸੇ।
- ਗ਼ਲਤ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਝੱਟ ਜਵਾਬ ਨਾ ਦੱਸੋ। ਪੁੱਛਣ ਵਾਲਾ ਕਹੇ “ਇੱਕ ਵਾਰ ਹੋਰ ਸੋਚੋ”। ਜਵਾਬ ਆਪ ਲੱਭਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਹੀ ਯਾਦ ਪੱਕੀ ਕਰਦੀ ਹੈ।
- ਗ਼ਲਤ ਸਵਾਲਾਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨ ਲਾਓ ਅਤੇ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਉਹੀ ਫਿਰ ਪੁੱਛੋ।
- ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਬਦਲੋ। ਪੁੱਛਣ ਵਾਲਾ ਕਿਸੇ ਦਿਨ ਜਵਾਬ ਦੇਵੇ। ਜੋ ਗੱਲ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੂੰ ਸਮਝਾ ਸਕੋ, ਉਹ ਵੀ ਤੁਹਾਡੀ ਆਪਣੀ ਪਰਖ ਹੈ।
ਇੱਕ ਹੱਦ: ਅਸਲੀ ਟੈਸਟ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਬੈਠਦਾ। GOV.UK ਮੁਤਾਬਕ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਬੱਚਿਆਂ ਜਾਂ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਜੀਆਂ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲਿਜਾਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਲਈ ਆਖ਼ਰੀ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ 24 ਸਵਾਲਾਂ ਦਾ ਪੂਰਾ ਅਭਿਆਸ ਇਕੱਲੇ, ਚੁੱਪ-ਚਾਪ, 45 ਮਿੰਟ ਦੀ ਘੜੀ ਨਾਲ ਕਰੋ, ਬਿਨਾਂ ਤਰਜਮੇ ਅਤੇ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਦੀ ਮਦਦ ਦੇ।
ਰੁੱਝੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਯੋਜਨਾ
- ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਪੜ੍ਹੋ। ਪੰਜਾਬੀ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਸਮਝੋ, ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸ਼ਬਦ ਨਾਲ ਨਾਲ ਰੱਖੋ।
- ਉਸੇ ਦਿਨ ਪਰਖੋ। ਕਿਤਾਬ ਬੰਦ ਕਰ ਕੇ ਉਸ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਸਵਾਲ ਹੱਲ ਕਰੋ।
- ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਮੁੜ ਪਰਖੋ। ਇਸ ਵਾਰ ਬਿਨਾਂ ਝਾਤ ਮਾਰੇ। ਜਿੱਥੇ ਅਟਕੇ, ਸਿਰਫ਼ ਉੱਥੇ ਕਿਤਾਬ ਖੋਲ੍ਹੋ।
- ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਰ ਘਰ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛੋ।
- ਆਖ਼ਰ ਵਿੱਚ ਪੂਰੇ ਅਭਿਆਸ ਟੈਸਟ, ਸਿਰਫ਼ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ।
ਇਹ ਯੋਜਨਾ ਪੜ੍ਹਾਈ ਬਾਰੇ ਖੋਜ ਤੋਂ ਲਈ ਗਈ ਹੈ, ਇਸ ਇਮਤਿਹਾਨ ਦੀ ਕੋਈ ਸਰਕਾਰੀ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ਨਹੀਂ। ਕਿੰਨੇ ਦਿਨ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਤੁਹਾਡੇ ਆਪਣੇ ਹਾਲਾਤ ’ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੈ।
ਸਾਡੀ ਐਪ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਹੈ
ਸਾਡੀ ਐਪ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋ ਗੱਲਾਂ ’ਤੇ ਬਣੀ ਹੈ। ਸੈਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਤੁਸੀਂ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦੇ ਹੋ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਿਆਖਿਆ ਦੇਖਦੇ ਹੋ। ਜੋ ਪੜ੍ਹ ਲਿਆ, ਉਹ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਬਿਨਾਂ ਸੰਕੇਤ ਦੇ ਨਵੇਂ ਸਵਾਲ ਵਜੋਂ ਮੁੜ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਵਕਫ਼ੇ ਦਾ ਹਿਸਾਬ FSRS ਲਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਤੁਹਾਡੇ ਜਵਾਬ ਦੇਖ ਕੇ। FSRS ਇੱਕ ਓਪਨ-ਸੋਰਸ ਐਲਗੋਰਿਦਮ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਲੇਖਕ Jarrett Ye ਹੈ, ਅਤੇ Anki ਵਿੱਚ ਇਹ ਵਰਜ਼ਨ 23.10 ਤੋਂ ਇੱਕ ਵਿਕਲਪ ਵਜੋਂ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਇਸ ਦੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਆਪ ਨਹੀਂ ਪਰਖੀ, ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਨਹੀਂ ਕਰਾਂਗੇ।
ਰੋਜ਼ ਇੱਕ ਸੈਸ਼ਨ ਜਾਂ 10 ਸਵਾਲਾਂ ਦਾ ਟੈਸਟ ਅਤੇ ਪਹਿਲਾ ਵਿਸ਼ਾ ਮੁਫ਼ਤ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਹਿੱਸੇ, ਪੂਰੇ ਅਭਿਆਸ ਟੈਸਟ, ਫ਼ਲੈਸ਼ਕਾਰਡ ਅਤੇ ਰੋਜ਼ ਦੀ ਹੱਦ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਵਰਤੋਂ Premium ਵਿੱਚ ਹਨ। ਕਿਹੜੀ ਚੀਜ਼ ਕਿੱਥੇ ਹੈ, ਇਹ ਐਪ ਵਾਲੇ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਹੈ।
ਸਰੋਤ
- Roediger, H. L., Karpicke, J. D. (2006). Test-enhanced learning. Psychological Science, 17(3), 249–255. Washington University ਦਾ ਸਾਰ।
- Dunlosky, J., et al. (2013). Improving students' learning with effective learning techniques. Psychological Science in the Public Interest, 14(1). Association for Psychological Science ਦਾ ਸਾਰ।
- FSRS: ਐਲਗੋਰਿਦਮ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼।
- GOV.UK: What happens at the test, Life in the UK Test: ਟੈਸਟ ਦੀ ਬਣਤਰ, ਫ਼ੀਸ, ਕੇਂਦਰ ਦੇ ਨਿਯਮ।
ਨਿਯਮ ਬਦਲਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਬੁਕਿੰਗ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ GOV.UK ਦੇਖ ਲਓ।
ਆਮ ਸਵਾਲ
ਕੀ ਪੂਰੀ ਕਿਤਾਬ ਰੱਟਾ ਲਾਉਣੀ ਪਵੇਗੀ?
ਨਹੀਂ। ਰੱਟਾ ਅਕਸਰ ਬਹੁਤੇ ਦਿਨ ਨਹੀਂ ਟਿਕਦਾ, ਅਤੇ ਸਵਾਲ ਜ਼ਰਾ ਘੁੰਮ ਕੇ ਆਵੇ ਤਾਂ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ। ਚੰਗਾ ਤਰੀਕਾ ਹੈ ਸਮਝ ਕੇ ਪੜ੍ਹਨਾ ਅਤੇ ਫਿਰ ਯਾਦ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪਰਖਣਾ।
ਤਿਆਰੀ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨਾ ਸਮਾਂ ਲੱਗਦਾ ਹੈ?
GOV.UK ਕੋਈ ਸਮਾਂ ਨਹੀਂ ਦੱਸਦਾ। ਇਹ ਇਸ ਗੱਲ ’ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਪੜ੍ਹਨ ਦੇ ਕਿੰਨੇ ਆਦੀ ਹੋ ਅਤੇ ਕਿਤਾਬ ਦਾ ਕਿੰਨਾ ਹਿੱਸਾ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਨਵਾਂ ਹੈ। ਖੋਜ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕਈ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਖਿੰਡੇ ਛੋਟੇ ਸੈਸ਼ਨ ਅਕਸਰ ਥੋੜ੍ਹੇ ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਇੱਕੋ ਵਾਰ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਕੰਮ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਕੀ ਘਰ ਦਾ ਕੋਈ ਜੀਅ ਮੈਨੂੰ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪ ਕਿਤਾਬ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ?
ਹਾਂ, ਬਸ਼ਰਤੇ ਉਸ ਕੋਲ ਸਵਾਲ ਅਤੇ ਸਹੀ ਜਵਾਬ ਲਿਖੇ ਹੋਣ। ਉਹ ਸਵਾਲ ਪੜ੍ਹੇ, ਤੁਸੀਂ ਜਵਾਬ ਦਿਓ, ਫਿਰ ਉਹ ਜਵਾਬ ਮਿਲਾਵੇ। ਕਿਤਾਬ ਜਾਂ ਐਪ ਦੇ ਸਵਾਲ ਵਰਤੋ, ਅੰਦਾਜ਼ੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ।
ਕੀ ਨਮੂਨਾ ਸਵਾਲ ਯਾਦ ਕਰ ਲੈਣੇ ਕਾਫ਼ੀ ਹਨ?
ਨਹੀਂ। ਅਸਲੀ ਸਵਾਲ ਛਾਪੇ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੇ ਅਤੇ ਇਮਤਿਹਾਨ ਸਰਕਾਰੀ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚੋਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਨਮੂਨਾ ਸਵਾਲਾਂ ਨਾਲ ਪਰਖੋ ਕਿ ਕੀ ਯਾਦ ਹੈ, ਕਿਤਾਬ ਦੀ ਥਾਂ ਨਹੀਂ।
ਸਵਾਲ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ, ਜਿਵੇਂ ਅਸਲੀ ਟੈਸਟ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਹੇਠਾਂ ਪੰਜਾਬੀ ਅਨੁਵਾਦ ਅਤੇ ਵਿਆਖਿਆ।