Thi quốc tịch Úc: học bằng tiếng Việt, thi bằng tiếng Anh (Australian citizenship test)

Câu trả lời ngắn: không thể thi quốc tịch Úc bằng tiếng Việt. Trên trang chuẩn bị cho bài thi, Bộ Nội vụ Úc (Department of Home Affairs) viết: “The test is conducted in English only.” Nhưng mọi câu hỏi đều dựa trên một cuốn sách, và cuốn sách ấy có bản dịch tiếng Việt chính thức. Vì vậy cách học hợp lý là: hiểu bằng tiếng Việt, nhận ra bằng tiếng Anh.

Bài thi gồm những gì

• 20 câu trắc nghiệm trong 45 phút, làm trên máy tính hoặc máy tính bảng của Bộ.
• Đậu khi đạt cùng lúc hai điều kiện: đúng ít nhất 15/20 câu (75%) và đúng cả 5/5 câu về các giá trị của Úc (Australian values).
• Không mất thêm tiền: lệ phí nộp đơn đã gồm bài thi.
• Người từ 18 đến 59 tuổi vào ngày Bộ Nội vụ nhận đơn thường phải thi; người không thi có thể được mời phỏng vấn.
• Bạn làm bài một mình, không có thông dịch viên; Bộ chỉ nhắc đến thông dịch viên cho buổi phỏng vấn. Nhân viên hỗ trợ bài thi (Test Facilitator) có thể chỉ cách dùng máy, đưa tai nghe để nghe câu hỏi hoặc đọc to câu hỏi.
• Không được dùng điện thoại, sách hay ghi chú. Trang thi thử chính thức, được làm để giống bài thi thật, cho phép trả lời theo thứ tự tùy ý và bỏ qua câu chưa chắc để quay lại sau.
• Chưa đậu thì visa không bị ảnh hưởng, và bạn được hẹn buổi thi khác mà không mất thêm tiền. Sau ba buổi hẹn vẫn chưa đậu, đơn có thể bị từ chối.

Quy tắc 5/5: sai một câu giá trị là trượt

Hai điều kiện được chấm riêng và không bù trừ cho nhau. Điểm cao ở phần kiến thức chung không cứu được một câu giá trị sai: 19/20 vẫn trượt nếu câu sai duy nhất rơi vào nhóm giá trị. Ngược lại, khi đã đúng đủ 5 câu giá trị, bạn chỉ cần đúng 10 trong 15 câu còn lại.

Nội dung của nhóm này nằm ở Phần 4 của sách, bản tiếng Việt gọi là “Các giá trị của Úc”: Chế độ Pháp trị, các quyền tự do, bình đẳng, khoan dung, tiếng Anh là ngôn ngữ quốc gia và nhiều nội dung khác. Câu hỏi giá trị thường nghe hiển nhiên, nhưng chỗ phân định đáp án lại hay nằm ở giới hạn mà sách đặt ra, ví dụ tự do bày tỏ ý kiến “within the law” (trong khuôn khổ pháp luật). Phần 4 không dài: hãy đọc trọn và đọc lại nhiều lần, đừng chỉ lướt. Ở trang cuối của phần này (trang 39), sách nhắc đến cả người Việt: trong mùa cháy rừng 2019-20, các thành viên cộng đồng người Hoa, Việt Nam và Campuchia ở Victoria đã quyên góp tại các trung tâm mua sắm và gây quỹ qua các sự kiện cộng đồng.

Sách tiếng Việt chính thức

Sách Australian Citizenship: Our Common Bond có bản tiếng Việt chính thức tên là Quốc tịch Úc: Mối Dây Gắn Bó Tất Cả Chúng Ta. Trang Our Common Bond cho tải miễn phí phần có trong bài thi (bốn phần đầu và bảng chú giải) bằng tiếng Anh và 40 ngôn ngữ cộng đồng, trong đó có tiếng Việt. Bản dịch hiện tại đã ghi Vua Charles III là Nguyên thủ Quốc gia. Ở trang bản quyền, sách viết rằng mọi thông tin cần cho bài thi đều có trong sách và bạn không phải mua “gói quốc tịch” nào.

Bản dịch giúp hiểu nhanh, nhưng có chỗ không thống nhất: Thuyền trưởng Arthur Phillip là “Toàn quyền” ở Phần 1 nhưng là “Thống đốc” trong bảng chú giải; Acknowledgement of Country thành “Lời cảm ơn của Đất nước”, khó đoán ra nghĩa gốc. Màn hình thi chỉ có tiếng Anh, nên hãy học mỗi thuật ngữ kèm từ gốc.

Học thế nào cho hiệu quả

1. Đọc song song hai bản. Mở bản tiếng Việt và bản tiếng Anh ở cùng một trang (bốn phần bắt đầu ở cùng số trang: 7, 17, 23, 33). Đọc đoạn tiếng Việt cho hiểu ý, rồi đọc lại đúng đoạn đó bằng tiếng Anh và chép vào sổ từng thuật ngữ tiếng Anh kèm nghĩa.
2. Gấp sách, trả lời bằng tiếng Anh. Học xong phần nào, làm câu hỏi tiếng Anh của phần đó mà không mở sách. Xem lời giải thích của mọi lựa chọn, không chỉ đáp án đúng, vì lời giải cho lựa chọn sai chỉ ra đúng chỗ dễ nhầm.
3. Tuần cuối: chỉ tiếng Anh. Làm vài bài thi thử trọn vẹn, 20 câu trong 45 phút, và mỗi lần tự hỏi hai câu: đã đạt 15/20 chưa, và có đúng đủ 5 câu giá trị không?

Các “bộ đề có đáp án” chia sẻ trên mạng không phải nguồn chính thức, và trang thi thử của Bộ ghi rõ câu hỏi ngày thi sẽ khác. Học thuộc đáp án không giúp được khi câu hỏi đổi cách hỏi; hiểu sách thì giúp được.

Bảng từ dễ nhầm

Câu hỏi thi quốc tịch Úc: ba ví dụ giải thích bằng tiếng Việt

Đây là câu luyện tập trong ngân hàng câu hỏi của chúng tôi, viết theo sách, không phải câu hỏi thật. Câu hỏi giữ nguyên tiếng Anh như trên màn hình thi; số trang giống nhau ở bản tiếng Anh và bản tiếng Việt.

Which historical event does Australia Day commemorate?

a) The federation of the colonies in 1901

b) The arrival of the First Fleet in 1788

c) The Gallipoli landing during World War I in 1915

Đáp án b. Australia Day là ngày kỷ niệm đoàn tàu First Fleet từ Anh đến Úc năm 1788 (trang 13). Bản tiếng Việt gọi đây là “Ngày Quốc khánh Úc”, mà “quốc khánh” dễ gợi đến ngày lập quốc, nên dễ chọn nhầm a: ngày lập Liên bang 1/1/1901. Lựa chọn c thuộc về Anzac Day, ngày 25 tháng 4.

Which office represents the Head of State in Australia as a whole?

a) The Governor of each state

b) The Governor-General

c) The Prime Minister

Đáp án b. Nguyên thủ Quốc gia là Vua nước Úc; Tổng Toàn quyền (Governor-General) đại diện cho Vua trên toàn nước Úc, còn Toàn quyền (Governor) đại diện cho Vua ở từng tiểu bang (trang 27). Hai chức danh chỉ khác nhau chữ “Tổng”, và cụm “as a whole” (toàn nước Úc) là chìa khóa để loại a. Thủ tướng lãnh đạo chính phủ, không đại diện cho Vua.

An Australian citizen also retains citizenship of another country where that is permitted. What is this called?

a) Temporary residence

b) Dual or multiple citizenship

c) Parliamentary representation

Đáp án b. Đây là câu thuộc nhóm giá trị (Phần 4), nên không được sai. Sách viết công dân Úc có thể giữ quốc tịch của một hay nhiều nước khác nếu luật của các nước đó cho phép; bản tiếng Việt gọi là “quốc tịch kép, hoặc đa quốc tịch” (trang 38). Ý quan trọng nằm ở vế “where that is permitted”: được giữ hay không là do luật nước kia quyết định. Với người Việt, đó là Luật Quốc tịch Việt Nam.

Luật quốc tịch Việt Nam nói gì về hai quốc tịch

Phía Úc, Bộ Nội vụ viết rằng Úc cho phép hai quốc tịch nhưng một số nước thì không, nên cần hỏi cơ quan đại diện của nước đó (Travelling as a dual citizen). Phía Việt Nam là Luật Quốc tịch Việt Nam số 24/2008/QH12, được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 56/2014/QH13 (hiệu lực từ 26/6/2014) và Luật số 79/2025/QH15 (hiệu lực từ 01/7/2025). Bản hợp nhất của Văn phòng Quốc hội đăng trên Công báo số 1033 + 1034 ngày 03/8/2025. Các điều liên quan (trích văn bản, không phải tư vấn pháp lý):

• Điều 4: “Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam công nhận công dân Việt Nam có một quốc tịch là quốc tịch Việt Nam, trừ trường hợp Luật này có quy định khác.”
• Khoản 4 Điều 5 (sửa đổi năm 2025): trên lãnh thổ Việt Nam, Nhà nước “chỉ công nhận quốc tịch Việt Nam đối với công dân Việt Nam đồng thời có quốc tịch nước ngoài trong quan hệ với cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam”, trừ khi điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên có quy định khác.
• Khoản 2 Điều 13 (sửa đổi năm 2025): “Người Việt Nam định cư ở nước ngoài mà chưa mất quốc tịch Việt Nam theo quy định của pháp luật Việt Nam trước ngày Luật này có hiệu lực thi hành thì vẫn còn quốc tịch Việt Nam.” Người không có giấy tờ chứng minh thì đề nghị cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài xác nhận có quốc tịch Việt Nam.
• Điều 26 liệt kê các căn cứ mất quốc tịch Việt Nam: được thôi quốc tịch; bị tước quốc tịch; bị hủy bỏ quyết định cho nhập hoặc cho trở lại quốc tịch; các trường hợp theo khoản 2 Điều 18 và Điều 35; theo điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên.
• Khoản 1 Điều 27: “Công dân Việt Nam có đơn xin thôi quốc tịch Việt Nam để nhập quốc tịch nước ngoài thì có thể được thôi quốc tịch Việt Nam.”

Tóm lại theo các điều trên: nhập quốc tịch nước ngoài không có trong các căn cứ mất quốc tịch ở Điều 26, nên quốc tịch Việt Nam không tự động mất khi bạn nhập quốc tịch Úc.

Đại sứ quán Việt Nam tại Úc có trang thủ tục thôi quốc tịch dành cho “công dân Việt Nam đồng thời có quốc tịch Úc” (cập nhật tháng 7/2025). Khu vực lãnh sự: Đại sứ quán phụ trách ACT, VIC, TAS; Tổng Lãnh sự quán tại Sydney phụ trách NSW, SA, QLD; tại Perth phụ trách WA, NT. Chi tiết cho trường hợp của bạn, hãy hỏi nơi phụ trách bang mình.

Luyện đề tiếng Anh: thi thử miễn phí trước, ứng dụng sau

Muốn biết mình đang ở mức nào, hãy làm bài thi thử miễn phí trên trang của chúng tôi, ngay trên trình duyệt, không cần đăng ký. Đề gồm 20 câu tiếng Anh lấy từ 20 chủ đề, mỗi chủ đề một câu, nên cũng có 5 câu giá trị như bài thi thật. Dưới mỗi đáp án có câu trích từ sách để bạn mở bản tiếng Việt ra đối chiếu.

Khi cần luyện nhiều hơn, có ứng dụng Australian Citizenship Coach của chúng tôi. Ứng dụng không có tiếng Việt: câu hỏi, lời giải và giao diện đều bằng tiếng Anh như bài thi. Ngân hàng gồm 424 câu viết theo bốn phần có trong bài thi, trong đó 116 câu thuộc nhóm giá trị. Mỗi câu trả lời đi kèm lý do đúng hoặc sai của từng lựa chọn và câu gốc trong sách có số trang, nên tra lại bản tiếng Việt rất nhanh. Bài thi thử trong ứng dụng cũng là 20 câu trong 45 phút và báo riêng từng điều kiện đậu.

Bản miễn phí cho mỗi ngày một lượt (một buổi học hoặc một bài kiểm tra 10 câu) và mở chủ đề đầu tiên. Gói Premium mở đủ 20 chủ đề, thi thử không giới hạn, thẻ ghi nhớ và phần ôn lại câu sai.

Ứng dụng do X Maximus Labs, S.L. làm; đây là công ty độc lập, không thuộc Bộ Nội vụ Úc. Bộ cho biết không xác nhận hay khuyến nghị khóa học, trang web hay ứng dụng bên ngoài nào, và chính cuốn sách viết rằng bạn không cần mua gói tài liệu nào. Sách tiếng Việt, podcast Our Common Bond, bài thi thử chính thức và các bài học về quốc tịch trên AMEPOnline đều miễn phí: hãy lấy chúng làm gốc.

Nguồn

• Bộ Nội vụ Úc: Learn about the citizenship test: hình thức, điều kiện đậu, phí, độ tuổi, Test Facilitator, khi chưa đậu.
• Bộ Nội vụ Úc: Learn about the citizenship interview and test và Learn about the citizenship interview: tiếng Anh, máy tính hoặc máy tính bảng, phỏng vấn, thông dịch viên.
• Bộ Nội vụ Úc: Prepare for the test, Our Common Bond, bản tiếng Việt, Citizenship practice test.
• Australian Citizenship: Our Common Bond, phần có trong bài thi, © Commonwealth of Australia 2020, giấy phép CC BY 4.0: trang ii, 13, 27, 38, 39.
• Bộ Nội vụ Úc: Travelling as a dual citizen.
• Luật Quốc tịch Việt Nam, bản hợp nhất của Văn phòng Quốc hội, Công báo số 1033 + 1034 ngày 03/8/2025 (bản đăng trên cổng thông tin TP. Hải Phòng): Điều 4, 5, 13, 26, 27.
• Đại sứ quán Việt Nam tại Úc: Thủ tục thôi quốc tịch.

Quy định có thể thay đổi: hãy kiểm tra trên trang của Bộ Nội vụ Úc trước khi nộp đơn hoặc đi thi. Kiểm tra lần cuối ngày 09/11/2026.